FRANK - het ontwerp van een nieuw
landmeetsysteem, gebaseerd op panoramische beelden

Door B.J. Beers

Samenvatting
FRANK is een nieuwe methode van landmeten. De methode is gebaseerd op het meten van ruimtelijke richtingen naar punten, vanuit niet vooraf in coördinaten bekende standplaatsen. Op iedere standplaats zijn de richtingen eerst vastgelegd middels een enkele fisheye foto. De feitelijke metingen worden in een kantooromgeving verricht in hoge resolutie digitale panoramabeelden, die verkregen zijn na digitalisering en panoramisering van de fisheye foto's. Na het meten vinden nog diverse bewerkingen plaats eer het gewenste produkt, een digitaal kaartbestand, is verkregen.
Principieel is FRANK een terrestrisch-fotogrammetrische methode, die als landmeetmethode tussen luchtkaartering en tachymetrie kan worden geplaatst. Evenals met luchtkaartering, zijn de coördinaten die met FRANK verkregen worden drie-dimensionaal.

Voor de praktische implementatie van de FRANK methode is een samenhangend geheel van systemen ontworpen en gebouwd:

• Een opnamesysteem. Dit systeem bestaat onder meer uit een voertuig, een stabilisatieplatform, een fisheye lens, een camera, een computer en besturingssoftware.
  
• Een scansysteem. Middels een roterende scan-arm transformeert dit systeem automatisch een ontwikkelde film, foto na foto, naar digitale panoramabeelden. De beelden worden opgeslagen op DAT-cassette.
  
• Een coderingssysteem voor de classificatie en codering van gemeten punten.
  
• Een digitaal meetsysteem. Dit op standaard hardware en speciale software gebaseerde systeem maakt het meten in de hoge resolutie digitale panoramabeelden mogelijk.
  
• Een rekensysteem. Deze software draagt zorg voor controle, vereffening en coördinaatberekening, zowel tijdens als na de meetfase.
  
• Een editing systeem voor het toevoegen van (karto)grafische informatie aan de gemeten en berekende punten. Tevens zorgt dit systeem voor de uitwisseling van gegevens met systemen van eindgebruikers.
  

Het ontwerp van de systemen wordt beschreven, beginnend met een overzicht van de historie, die teruggaat tot 1980. Na een omschrijving van het gehanteerde mathematische principe en de systeemvereisten worden onderzochte en ontwikkelde alternatieven beschreven, alsmede de resultaten van diverse proefnemingen.
Van de fisheye lens en de scanner worden de calibratieprocedures behandeld.

De ervaringen in de praktijk met de uiteindelijke implementatie van de FRANK methode komen aan de orde. Tevens wordt ingegaan op mogelijke verbeteringen en uitbreidingen.

Een eerste spin-off van de ontwikkeling wordt gepresenteerd. Hiermee kunnen lage resolutie panoramabeelden geïntegreerd met digitale kaarten, luchtfoto's en adresgegevens via verschillende ingangen geraadpleegd worden.

CIP-GEGEVENS KONINKLIJKE BIBLIOTHEEK, DEN HAAG
Beers, B.J.
FRANK: the design of a new landsurveying system using panoramic
images / B. J. Beers. - Delft : Delft University Press. - Ill., fig., tab.
Proefschrift Technische Universiteit Delft. - Met lit. opg. -
Met samenvatting in het Nederlands.
ISBN 90-407-1166-6
NUGI 841
Trefw.: FRANK (landmeetmethode) / luchtkartering / tachymetrie.