Altijd up-to-date achter het stuur
met nieuwe media-op-maat

Autorijden krijgt in de toekomst een nieuwe dimensie met persoonlijke informatie voor bestuurders. Niet alleen gegevens over verkeer en route zijn interessant voor weggebruikers, ook voor gericht infotainment als nieuws en muziek is belangstelling. Of iedereen er via een gesproken sms op gewezen wil worden dat ie te hard rijdt, is de vraag, maar het kán.

De Adviesdienst Geo-informatie en ICT van Rijkswaterstaat (RWS-AGI) daagde tijdens een congres in 2005 marktpartijen uit met innovatieve ideeën op gebied van geoinformatie en ICT in te schrijven op een Europese aanbesteding. Vorig jaar werden zeven aansprekende projecten gekozen uit de zesenvijftig inzendingen. Oranjewoud gooide hoge ogen met de verkenning naar de rol van nieuwe media (zoals internetradio) voor het aanbieden van plaatsgerelateerde informatie aan burgers. Rijkswaterstaat heeft immers veel gegevens over de woonomgeving en het verkeer. Dat kan een goede basis zijn om automobilisten onderweg te voorzien van persoonlijke informatie.

Op maat
Het lijkt nog toekomstmuziek, maar er zijn al reële voorbeelden denkbaar als het gaat om persoonlijke informatie voor weggebruikers. Te denken is aan een navigatiesysteem, dat alleen de tankstations toont die LPG verkopen of specifiek voor de camper de meest optimale route berekent. Een bestaand praktijkvoorbeeld is het systeem ‘nieuwsberichten op maat’. Je vinkt dan op internet aan welke nieuwsberichten je wilt horen, bijvoorbeeld alleen berichten over sport of economie. Dat systeem kan ook prima werken bij verkeersinformatie. Je laat dan alleen de berichten bezorgen die aansluiten op je eigen route.
Allereerst is gekeken naar de beschikbare gegevens over woonomgeving en verkeer binnen RWS-AGI. Ook is in samenspraak met KPN en ANP onderzocht wat de meest belovende media zijn. Internet, mobiele telefonie, navigatiesystemen en internetradio zijn allemaal bruikbaar voor het verstrekken van informatie op maat. Voorwaarde is dat de gegevens die de basis vormen, voorzien zijn van plaats­kenmerken en dat deze modulair koppelbaar zijn. Tevens moeten de basisgegevens verwerkt kunnen worden door moderne tech­nieken, zoals crossmedia technieken. Een voorbeeld hiervan is een foto die via een mobiele telefoon wordt aangeleverd en vervolgens in een ander digitaal formaat via een internetportaal toonbaar wordt gemaakt. In het uitgevoerde onderzoek zijn geen belemmeringen gesignaleerd aan de kant van ICT-technische mogelijk­heden.

Informatiebehoefte
Niet onbelangrijk was stap twee in het onderzoek: wat is de informatiebehoefte van automobilisten, maar ook van bezoekers of bewoners van een bepaald gebied? Om daar achter te komen, is een panel geraadpleegd. Waarschijnlijk is het weinig verrassend dat de informatiebehoefte sterk verschilt per persoon, gezelschap en situatie. Reizen voor het werk en een privé-rit verschillen. Ook maakt het uit of je alleen reist of met bijvoorbeeld kinderen. Het type vervoermiddel heeft ook invloed. Automobilisten hebben een andere vraag dan bestuurders van een camper of vrachtwagen.
Het wel of juist niet bekend zijn met een locatie of route is ook een belangrijk aspect in de informatiebehoefte. Zo is de route van huis naar het werk bekend terrein voor een automobilist. Als ‘specialist’ heeft hij op dat moment meer behoefte aan gedetailleerde verkeersinformatie, bijvoorbeeld met afslagnummers. Op basis daarvan kan de bestuurder zelf de alternatieven bepalen als er bijvoorbeeld sprake is van file. Bevindt de automobilist zich op onbekend terrein, dan blijken plaatsnamen meer houvast te geven dan afslagnummers. Wel vinden bestuurders het in alle gevallen prettig om zelf alternatieven te kunnen langslopen. Dat is handig bij het bepalen van vertrektijden, maar ook zinvolle informatie als iemand dichter bij zijn werk wil gaan wonen en de reistijd laat meespelen in de woonplaatskeuze.

Businessplan
Diverse concrete mogelijkheden om bestuurders te informeren zijn verwerkt in een conceptueel businessplan. Uitgangspunt is dat bestuurders de gewenste informatie over verkeer en routes op een door hen gewenst tijdstip via een voorkeursmedium ontvangen. Een mix van informatie biedt daarbij kansen; het gaat dus om een goede balans tussen inhoudelijke informatie over verkeer en route en op maat gesneden infotainment, zoals nieuws en muziek. Geïnteresseerde automobilisten kunnen hiertoe een abonnement nemen, waarbij ze via een intelligent portaal hun voorkeuren opgeven. De ‘virtuele wereld’ houdt die informatie bij en stuurt op gevraagde tijdstippen alleen passende informatie richting de betreffende bestuurder, bijvoorbeeld via mobiele telefoon, inter­netradio of het navigatiesysteem. In het businessplan van Oranjewoud is de combinatie van verschillende branches essentieel. De media, ICT-specialisten, aanbieders van gegevens over woon- en reisomgeving en producenten van navigatiesystemen moeten samenwerken om in de toekomst ‘persoonlijke’ informatie aan automobilisten te kunnen verstrekken. De genoemde partijen hebben nog niet samen aan tafel gezeten, maar het plan is alleen rendabel als het gezamenlijk wordt opgepakt.
Voor het ingenieurs- en adviesbureau lijkt het zeker de moeite waard om in te springen op deze nieuwe dimensie van weggebruik. Of en wanneer er concrete initiatieven worden ontwikkeld, is nog een vraag, maar de interesse is er. Na de presentatie van de onderzoeksresultaten eind juni in het landelijke platform Connekt, hebben diverse partijen aangegeven zich verder te willen verdiepen in het businessplan.

Jan Roggeband
Oranjewoud